اصفهان در دورههای بسیار اهمیت داشته، اما شاه عباس یکم بود که حدود ۱۵۹۸ آن را پایتخت کرد و شهری را شکل داد که بازدیدکنندگان میشناسند. طراحان او میدانی بزرگ، بازاری سرپوشیده، بناهای شاهی و دینی و خیابانی بلند از باغها ساختند. ضربالمثلی کهن آن را «نصف جهان» مینامد.
چه ببینیم
میدان نقش جهان. مرکز شهر و جایی در فهرست یونسکو. مسجد شاه، مسجد شیخ لطفالله، کاخ عالیقاپو و ورودی بازار در پیرامون یک فضای باز بلند رو به روی هم ایستادهاند. برای آنچه باید به آن نگاه کرد، راهنمای ما دربارهٔ تالاری طاقدار که یک سوی آن باز است و معمولاً رو به حیاط دارد؛ عنصری شاخص در معماری ایرانی.، نظامی شبیه لانهٔ زنبور از طاقچههای کوچک که گذار طاق یا گنبد به دیوار را میسازد؛ رایج در معماری ایرانی دورهٔ اسلامی. و کاشیکاری را ببینید.
مسجد جامع. مسجدی جامع و کهنتر که سدهها ساختوساز را نشان میدهد، از آجرکاری نخستین تا کاشی صفوی. آن نیز در فهرست یونسکو است.
پلها. سیوسهپل و پل خواجو از روی زایندهرود میگذرند و در سدهٔ هفدهم هم برای عبور و هم برای دیدار ساخته شدند. رود اغلب خشک است، پس دربارهٔ فصل از مردم محلی بپرسید.
چهلستون. کوشکی در باغ با حوضی بلند و نقاشیهای دیواری، بخشی از فهرست «باغ ایرانی» یونسکو.
جلفای نو. محلهٔ ارمنیها، با کلیساها و کلیسایی جامع از سدهٔ هفدهم، بخشی دیگر از داستان شهر را روایت میکند.
خوب است بدانید
بهار و پاییز دلپذیرترین فصلها هستند. میدانها و پلها شبها، وقتی مردم گرد میآیند، فضایی ویژه دارند. بازار جای خوبی برای دیدن صنایع دستی است، مانند فلزکاری و چاپ قلمکار.
میدان نقش جهان در ۱۹۷۹ در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد و مسجد جامع اصفهان در ۲۰۱۲.
نکتهای دربارهٔ آب
رابطهٔ اصفهان با رودش تغییر کرده است. کمآبی، استفادهٔ بالادست و خشکسالی زایندهرود و باغهای شهر را تحت تأثیر قرار داده، موضوعی که پیش از سفر خواندن دربارهٔ آن ارزش دارد.
پیش از سفر
پیش از برنامهریزی برای سفر، آخرین توصیههای سفر دولت خودتان را دربارهٔ ایران بررسی کنید؛ این توصیهها میتوانند بهسرعت تغییر کنند و از کشوری به کشور دیگر فرق دارند.
واژهنامه
- ایوان
- تالاری طاقدار که یک سوی آن باز است و معمولاً رو به حیاط دارد؛ عنصری شاخص در معماری ایرانی.
- مقرنس
- نظامی شبیه لانهٔ زنبور از طاقچههای کوچک که گذار طاق یا گنبد به دیوار را میسازد؛ رایج در معماری ایرانی دورهٔ اسلامی.
یادداشتها و منابع
- Stephen P. Blake, Half the World: The Social Architecture of Safavid Isfahan, 1590–1722 (Mazda, 1999).
- Sussan Babaie, Isfahan and Its Palaces (Edinburgh University Press, 2008).
- UNESCO World Heritage Centre, listing pages for Meidan Emam, Isfahan and for the Masjed-e Jame of Isfahan (cite the exact pages when checked).
منبع تصاویر
- Amir Pashaei, CC BY-SA 4.0, منبع
این مقاله به این زبانها نیز موجود است: English Nederlands